İlk defa kürtaj olacak ya da kürtaj hakkında bildiği kulaktan dolma bilgileri güncellemek isteyen kadınları bilgilendirmek için bu yazıyı yazıyorum. Biraz teorik bilgiyi biraz tecrübe ile harmanlayarak sizleri sıkmamaya çalışacağım.
Küretaj işlemi nedir?
Basit bir tanımlamayla rahim içerisindeki fetal yapıların tahliye edilme işlemidir.
Kimlere yapılır?
1) istenmeyen gebelikler
2) ölmüş (missed) gebelikler
3) fetal anomali nedeniyle sonlandırılan gebelikler
4) evde yapılan düşüklerden sonra durmayan kanamalar
2-3-4 numaralı nedenler tamamen tedavi amaçlı yapılan kürtaj işlemleridir. Devlete bağlı sağlık kuruluşlarında ücretsiz yapılmaktadır. Sıkıntılar, sancılar, magazinsel olaylar ise hep 1 numaradadır. Kısaca bu maddelerden bahsedecek olursak;
Gebeliğin 4-5. haftalarında rahim içerisinde kese gözükür. 5. haftada da bebeği besleyen yolk sac halkası gözükür. Eğer bu halka gözükmezse bebeğe ait yapıların oluşması beklenmez ve bu gebeliğe boş gebelik (anembriyonik) denir. Hastanın şikayetleri yoksa beklenir. Kese botutları 21 mm bulduysa ve hala fetal yapılar ortaya çıkmadıysa tanı kesinleştirilir ve gebeliğin sonlandırılması önerilir.
5. haftada halka gözüktü ama 1 hafta sonra kontrole gidildiğinde 6. haftada kalp atışı gözükmedi ya da 6-10.haftalar arası kalp atışı durduğunu gördük. Böyle durumlarda ise büyük oranda fetal kromozomal anomaliler ya da pıhtılaşma bozukluğu gibi durumlardan şüpheleniriz. Hastalarıma böyle durumlarda çok üzülmemelerini sağlıklı bebeğin kolay kolay düşmeyeceğini düşen bebeklerin büyük çoğunluğunun down sendromlu bebekler olduklarını anlatırım. Bu haftalardaki gebelik kayıpları halk arasında ‘anneyi zehirler’ batılından çok, kontrolsüz bir düşük ihtimalinden dolayı tehlikelidir. O yüzden tespit edildiğinde kürtaj planlaması yapılmalıdır. Genelde anne adayının ilk tepkisi acıyı reddetme olur ve başka bir doktora gitme eğilimi gösterir. Kabullenme aşaması 2-3 gün ya da daha fazla sürerse aynı hasta grubunun gece nöbetlerde şiddetli vajinal kanamayla acile başvurduğunu görürüz. Hastane dışındaki kontrolsüz düşükler çok kanamaya neden oldukları için tehlikelidir ve böyle durumlarda acil revizyon küretaj yapılarak rahim içinde kalan fetal yapılar temizlenmelidir. Evde kendiliğinden ya da ilaçla düşük yapanları ya da yapmak isteyenleri bu nedenle bilgilendirmek gereklidir.
Artık bebek büyüdü eller ayaklar oluştu organlar ultrasonla gözükmeye başladı. Bu organlarda oluşabilecek anomaliler örneğin; beyninin olmaması, barsaklarının dışarda olması, kalbinin duvar ya da kapaklarının olmaması vb … üst merkezlerde değerlendirilerek heyet kararıyla gebeliğin sonlandırılması aileye önerilebilir. Bu gibi ileri hafta gebeliklerde genelde ilaç ile düşük sağlanır sonrasında küretaj işlemi uygulanır. Çünkü fetüs aspiratör cihazı ya da kanülle alınamayacak kadar büyüktür.
Gelelim istenmeyen gebeliklere;
Bir gebeliğin oluşması için korunmasız bir ilişki yaşamak gerekmektedir. Bana kalırsa korunmasız bir ilişkinin en basit sonucu gebeliktir. Gelen her çok partnerli hastama bulaşıcı hastalıklar, enfeksiyonlar ve hpv hakkında bilgi veririm. Keşke gebe kalmaktan korktuğumuz kadar hıv, hepatitler, sifiliz gibi hastalıklardan da korksaydık. Uzun İstanbul tecrübesi sonrası ilk sifiliz vakamı da mecburi hizmetimde görmem ilginçti. Eşi uzun yol şöförüydü. O yüzden evli de olsak bekar da olsak bu riskin olduğunu bilerek temkinli olmakta fayda var.
Neden korunmuyoruz?
Bunun türlü sebepleri var. Gebe kalabildiğini ispatlama, partnerini kendine bağlama, lateksin vajeni tahriş etmesi, partnerine sınır çizememe, kondom ile hissedememe, hazırlıksız olma, geri çekme metoduna ya da takvim hesabına çok güvenme gibi çok fazla bahaneler türetilmektedir.
Neden istemiyoruz?
Kürtaj amacıyla başvuran hastalar arasında aileler hiç de az değildir. Ekonomik nedenler, sallantıda aile huzuru, büyümüş çocuklar, eşlerin uzakta çalışması gibi nedenler vardır. Klinikte 1 saat konuşup vazgeçirmek için uğraştığım çok güzel aileler bile olmuştur. Eş onamı nedeniyle fikir birliği sağlamış gibi gözüken, işlem sonrası aslında o kadar da istemiyordum diye ağlayan anneleri de görmüş bulunmaktayım. O yüzden Kenan Işık ciddiyetinde son bir ‘emin misin?’ ‘son kararın mı?’ sorularını sorar işleme öyle başlarız.
Bekar, 20li yaşlarda bir kızsanız gebe olduğunuzu öğrenmek zor bir durumdur. Adetim gecikti diye partner aranır. Stres paylaşılır. Erkekler genelde kadınlardan daha paniktir. Eczaneden gebelik testi alınır. Gebelik kesinleşirse kısıtlı kişilere etrafta kürtaj yapan var mı diye sorulur, ya da internete ‘kürtaj amasya’ ‘ kürtaj çorum’ ‘ kürtaj tokat’ ‘kürtaj yozgat’ yazılmaya başlanır.
Klinik seçimi nasıl olmalı?
Her ne kadar hastalar bu işlemleri küçümsese de kürtaj cerrahi bir işlemdir, komplikasyonları olabilir. Basit diye düşünülen bir vaka komplike hale gelebilir. Bu gözler kürtaj esnasında barsak zedelenmesi sonrası açık batın cerrahisine dönen hastayı dahi görmüştür.
Kürtaj ücretlerini çoğunlukla erkekler ödedikleri için en uygun yere yaptırma eğiliminde olurlar. O yüzden partnerinize şu soruları sorun;
– Bu klinik hijyen mi?
Maalesef bu devirde bile bu soruyu sormanız önemli. Aletleri steril etmeden, otoklavı olmayan, sterilizasyon sıvılarını usule uygun kullanmayan klinikler olabilir.
-Bu klinik yasal mı, ruhsatı var mı?
Bir cerrahi işlem olacaksınız ve bu işlemi yapan kişi doktor mu? klinik ruhsatlı mı? bu işlemi yapacak kişinin bu klinikte çalışması yasal mı? Çevre il ve ilçelerden zaman zaman duyduğumuz bazı ihraç hekimlerin ya da hastane çalışanlarının yasa dışı özel kliniklerde bu işlemleri yaptığını duymaktayız. Herhangi bir komplikasyonda muhatabınız olmayabilir. Yasal olarak başınız ağrıyabilir.
-Bir komplikasyon durumunda gece gündüz ulaşabileceğim tecrübeli bir hekim mi?
Bazı uç örneklerde 5 saate yakın medikal ve balon tedavisi uygulayarak takip ettiğimiz hastalar dahi olmuştur.
Mahremiyeti nasıl sağlamaktayız?
Genelde hastalar bu konuda şehir değiştirmeyi ister. Amasyadaki Samsun’a, Tokattaki Amasya’ya, Çorumdaki Amasya’ya gelir. Mahremiyet konusu gereği en azından Amasyalı hastaları gezdirmemek için 🙂 kliniğimizi 2 katlı planladık ve özel odaları alt kata koyduk. Hasta isteğine göre esnek saatlerde de işlem planlayabilmekteyiz.
Kürtaj işlemi nasıl yapılmakta?
Risk faktörlerini belirlemek için detaylı bir ultrason muayenesi yapılır ve ayrıntılı anamnez alınır. Hastalardan en az 6 saatlik açlık süresi beklenir. İşlem esnasında kusup aspire etmesinler diye. Hasta masaya alınır ve lokal anestezi ve sedatif ilaçları yapılır. Batikonla rahim ağzı ve vajen temizliği yapılır. Rahim ağzı genişletilir. Negatif basınçlı bir vakumla çocuğa ait yapılar çekilir. Hasta uyanmadan kontrol ultrasonu yapılır. Parça kalmadıysa hasta kaldırılır. Kanama takibi için odasına alınır. 15 dk kanama kontrolü sonrası hasta kaldırılır, reçetesi yazılır, nelere dikkat etmesi gerektiği anlatılır.
Düşük hapı şehir efsanesi mi? Neden kullanılmıyor? Ne zaman kullanılıyor?
Böyle bir hap var. Genelde kürtaj ile alınmakta zorluk çekilen ya da büyük hafta olan gebeliklerde ve hastanede yatan hastalarda kullanılmaktadır. Asistanlığım döneminde bu hapla düşük yaptırılan bir kadının iç kanamadan ötürü öldüğünü görmüştüm. Bu hap başlanıldığında 6 saatte 1 ultrason muayenesi ile rahmin sağlam olduğuna bakılması lazım. İnternetten alınan, saklama koşulları bilinmeyen ilaçların doktor gözetimi olmadan kullanılması çok tehlikelidir. Düşük hapı ile düşük gerçekleştirilse bile kanamanın durması için içerisinin temizlenmesi gerekmektedir. Hayatınızla kumar oynamayın.
Kürtaj olduktan sonra nelere dikkat etmeliyim?
Kürtaj olduktan sonra adet gibi kanama ve sancı görülmesi normaldir. İç çamaşırı geçecek kadar kanama ya da bıçak saplanır gibi ağrılar olması durumunda mutlaka kontrole gitmelisiniz. Reçetenizde 1 antibiyotik ve 1 ağrı kesici olur. Bir sonraki adetiniz gecikebilir. 35-40 günü bulabilir. Genelde 3-4 ay adet düzensizliği olur ve sonrasında yeni bir düzen oluşur.
Kürtaj olmanın sakıncaları var mıdır?
Kürtaj hiçbir zaman doğum kontrol yöntemi değildir. Cerrahi işlemlerin komplikasyonu olabilir. İşlem esnasında rahim delinmesi, hemen sonrasında durmayan kanama ve parça kalması ilerleyen dönemde de rahim içinin incelmesi ve rahim duvarlarında yapışıklık olabilmektedir.
Kliniğimizi ziyaret eden hasta manzaraları;
Kocasının yoğun isteğiyle kürtaj olan işlem sonrası suçluluk hisseden annelere üzülüyorum, kolundaki platini gösteren işi olmayan babayla ekonomi konuşurken üzülüyorum, karnındaki çocuğu bir silah gibi kullanan, partnerini bir geleceğe zorlayan kızları görünce üzülüyorum, 20’li yaşlarında 3-4 tane kürtaj olmuş kızları görünce üzülüyorum. Birçok örtülü ya da çarşaflı hanımın kürtajını yapan biri olarak kürtajı seküler bir işlem sananlara da şaşırıyorum.
Doğum kontrol yöntemleri güzeldir. Sizin beden ve akıl sağlığınızı korur. Ekonominizi korur. Mutlaka tercih ediniz.